بازار بورس چیست؟

 

سوالی که در این مقاله به توضیح در مورد آن می‌پردازیم. برای اینکه بدانیم بازار بورس چیست، باید ابتدا در مورد تاریخچه ایجاد بازار بورس باید گفت. اولین افرادی که ایده راه‌اندازی بازار بورس را مطرح کردند، عده‌ای از بازرگانان اروپایی بودند. زمانی‌ که بازرگانان از فعالیت‌های تجاری انجام داده شده ضرر کرده بودند. ضرر زیاد خاصل از فعالیت تجاری سبب شد تا آنها به دنبال پیدا کردن راه حلی برای کاهش ضرری که متوجه آنها می‌شود، شوند. در نتیجه عده‌ای از بازرگانان اروپایی تصمیم گرفتند تا افراد دیگری که تمایل به شرکت در فعالیت تجاری را دارند، در کار خود شریک کنند. بنابراین تعداد مشخصی از افراد مقداری پول به عنوان سرمایه اولیه در کار می‌گذاشتند. مقدار پولی که شخص سرمایه‌گذار می‌کرد، تعیین کننده میزان سهم آن فرد از سود و ضرر حاصل از آن کار بود. شریک کردن افراد دیگر در سود و ضرر حاصل از تجارت علاوه بر کاهش سهم ضرر خود فرد سبب می‌شد تا با افزایش سرمایه بتواند تجارت خود را گسترش دهد. اولین تجربه از اجرایی کردن این طرح یک تجربه موفقیت‌آمیز بود. این موضوع سبب شد تا به تدریج بازرگانان بیشتری از این ایده استقبال کنند. ناگفته نماند که این طرح برای اشخاصی که تجارت‌های بزرگ داشتند، بسیار به صرفه‌تر بود.

گذشت زمان و استقبال بیشتر از این موضوع سبب شد تا شریک کردن افراد در تجارت شکل پیشرفته‌تری به خود بگیرد. این روند سبب شکل‌گیری شرکت‌های سهامی شد. اولین شرکت سهامی در سال ۱۳۵۳ در کشور روسیه تاسیس شد. در این سال میلادی تصمیم گرفتند تا برخلاف همیشه که کالاهای وارداتی به روسیه، آفریقا را دور می‌زدند، کالاها را از شمال اروپا به شرق آسیا و سپس به چین ببرد. با توجه به اینکه این تصمیم قرار بود برای اولین بار اجرا شود، احتمال ضرر در آن زیاد بود. در نتیجه برای انجام این کار چند تاجر با هم شریک شدند. هر کسی مبلغی از پول خود را سرمایه‌گذاری کرد. هر شخص هم به میزان پولی که سرمایه‌گذاری کرده بود در سود و ضرر حاصل از این تجارت شریک بود. با توجه به این موضوع لازم به توضیح است که شراکت در سرمایه‌گذاری و تجارت فقط مختص به ضرر و زیان نیست. اگر تجارتی سود زیادی داشته باشد، افراد به میزان سرمایه‌گذاری که کرده‌اند در سود حاصل نیز شریک هستند. به تدریج گسترش روابط با اروپا سبب شد تا برای برقراری ارتباط مناسب بین سرمایه‌گذاران و سرمایه‌پذیران مراکز مخصوصی را تاسیس کنند. با توجه به نیاز موجود این مراکز را تاسیس و آنها را بورس نامیدند.

اولین بازار بورس دنیا

 

اولین بازار بورس دنیا:

آمستردام هلند نخستین شهری بود که بازار بورس در آن تاسیس شد. اولین بازار بورس دنیا در قرن هفدهم میلادی آغاز به کار کرد. امروزه بازار بورس پیشرفت‌های زیادی داشته است؛ به‌ طوری که اکثر کشورهای جهان بازار بورس دارند. ایران هم از جمله کشورهایی است که بازار بورس دارد. قانون تشکیل بازار بورس در ایران در سال ۱۳۴۵ تصویب شد. بازار بورس یک سال بعد از تصویب یعنی در بهمن ۱۳۴۶ کار خود را شروع کرد.

بازار بورس چیست؟

در ادامه پاسخ به این سوال که بازار بورس چیست؟ بهتر است اطلاعات بیشتری در مورد چیستی بازار کسب کنید.

به بیان ساده بازار محل خرید و فروش است؛ یعنی در بازار شرایط برقراری ارتباط بین فروشنده و خریدار فراهم است. فراهم کردن شرایط برقراری ارتباط بین فروشنده و خریدار مختص به فضای حقیقی و ارتباط فیزیکی نیست‌. امروزه فروش آنلاین سبب شده تا بسیاری از خریداران بدون ارتباط مستقیم با فروشنده یا بدون اینکه او را ببینند، محصولاتش را خریداری می‌کنند. دارایی‌های که در بازار به فروش می‌رسند دو نوع هستند. دسته اول دارایی‌های واقعی و دسته دوم دارایی‌های مالی هستند. دارایی‌های مالی شامل دارایی‌های فیزیکی مثل زمین، ساختمان، ماشین، لوازم خانگی و… است. دارایی‌های مالی هم به دارایی‌های کاغذی یا همان اسناد مثل سهام و اوراق مشارکت گفته می‌شود.

 

انواع بازار بورس:

بازار بورس به سه دسته کلی تقسیم می‌شود.

بورس کالا: همان طور که از نام آن قابل حدس است به بازاری که خرید و فروش کالا در آن صورت می‌گیرد، بورس کالا گفته می‌شود. ناگفته نماند که در بازار کالا، خرید و فروش کالاهای معینی به صورت منظم و دائم صورت می‌گیرد. اغلب کالای موجود در بورس کالا مواد اولیه و مواد خام است. بورس کالا نام کلی این بازار است. این نوع از بورس خود انواع مختلفی دارد که هر یک از بخش‌های آن با نام همان کالایی که در آن خرید و فروش می‌شود، نام‌گذاری می‌شوند؛ به عنوان مثال می‌توان به بورس نفت، بورس گندم و… اشاره کرد.

بورس ارز: بورس ارز محلی برای خرید و فروش پول‌های خارجی یا همان ارز است. این بخش از بورس در کشور ایران فعال نیست؛ اما در کشورهای پیشرفته فعالیت چشمگیر و رو به پیشرفتی دارد.

بورس اوراق بهادار: قبل از توضیح در مورد بورس اوراق بهادار لازم است تا با مفهوم اوراق بهادار بیشتر آشنا شوید. به دارایی‌های مالی مثل سهام و… اوراق بهادار گفته می‌شود. به بخشی از بورس که در آن اوراق بهادار مورد خرید و فروش قرار می‌گیرد، بورس اوراق بهادار گفته می‌شود. در ایران بورس اوراق بهادار به طور دائمی و رسمی در یک مکان معین برگزار می‌شود.

هدف از تشکیل بورس اوراق بهادار فراهم آوردن زمینه برای خرید و فروش قانونی اوراق بهادار است. طی این فعالیت هر دو فرد هم خریدار و هم فروشنده سود می‌برند.

انواع بازار بورس

 

نحوه عملکرد بورس:

برای آشنایی بهتر با نحوه عملکرد بورس باید گفت، می‌توان افراد جامعه رو به دو دسته تقسیم کرد. با ما همراه باشید تا با این دو گروه بیشتر آشنا شوید.

گروه اول افرادی هستند که پول، سرمایه یا پس انداز کافی را دارند، اما بنا با دلایل مختلفی توانایی کار کردن با آن پول را ندارند. دسته دوم هم شامل افرادی است که توانایی شرکت در فعالیت‌های اقتصادی و تجاری را دارند، اما سرمایه مورد نیاز برای این کار را ندارند. افراد تشکیل دهنده این دو گروه در جامعه کم نیستند. از طرفی دیگر این افراد یکدیگر را هم نمی‌شناسند. بورس بستر آشنایی و همکاری این دو گروه با یکدیگر را فراهم کرده است.

 

سهام چیست؟

آشنایی بیشتر با عناوینی مثل سهم و سهام برای دانستن پاسخ اینکه بازار بورس چیست؟ لازم و ضروری است. دو کلمه سهم و سهام در اکثر مواقع کنار یکدیگر استفاده می‌شوند، اما هم معنی نیستند. سهم بخشی از سرمایه یک شرکت سهامی است. به عبارت دیگر از سرمایه یک شرکت سهامی را به قسمت‌های برابر تقسیم کرد هر یک از قسمت‌های آن یک سهم است. سهم هر شخص از سرمایه کل شرکت سهامی مورد نظر نشان‌دهنده میزان مشارکت فرد در فعالیت‌های تجاری و اقتصادی آن شرکت است. افراد به میزان سهمی که دارند می‌توانند در امور مربوط به شرکت مشارکت کنند. علاوه بر این سهم هر شخص نشان دهنده میزان سود و ضرر فرد است.

سهام شرکت‌ها به دو نوع سهام عام و سهام ممتاز تقسیم می‌شود. در تعریف سهام ممتاز باید گفت، این نوع سهام به نوعی بدهی شرکت به شخص سهامدار است. در اکثر مواقع نرخ سود و بهره آن تعیین شده است. لازم به ذکر است که در ایران استفاده از سهام ممتاز صورت نمی‌گیرد. نوع دیگر سهام که سهام عام نامیده می‌شود، برخلاف سهام ممتاز سود و بهتره ثابتی ندارد. سهام عادی همان سهام موجود در بازار سرمایه است.

نحوه عملکرد بازار بورس

بهترین روش‌های خرید سهام در بورس

کارگزاری چیست؟

اگر تمایل به فعالیت در بورس دارید، بهتر است بدانید که برای ورود به بازار بورس باید از طریق کارگزاری اقدام کنید. نقش کارگزاری همانند شعب بانک است. همان طور که برای باز کردن یک حساب بانکی ملزم به مراجعه به یکی از شعب بانک مورد نظر هستید، برای ورود به بورس هم باید به یک مرکز کارگزاری مراجعه کنید. ناگفته نماند که کارگزاری مورد اطمینان است که از طرف سازمان بورس تایید شده باشد. در کارگزاری فرم‌های مخصوصی که از طرف سازمان بورس تدوین شده‌اند وجود دارد. شما باید این فرم‌ها را مطابق اطلاعات خواسته شده پر کنید. علاوه‌بر این باید در سامانه‌ای به نام سامانه سجام نیز ثبت نام کنید. دو روز کاری پس از ثبت نام در این سامانه یک کد بورسی به شما تعلق می‌گیرد که به آن کد یکتا نیز گفته می‌شود. بعد از دریافت این کد خرید و فروش بورسی برای شما بلامانع می‌شود‌.

به عبارتی دیگر با استفاده از کد بورسی می‌توانید در بورس اقدام به خرید یا فروش کنید. کارگزار به نوعی واسطه است برای بهتر انجام شده کارهای مربوط به بورس. در خصوص مبلغ ثبت نام در بورس هم لازم به توضیح است که ثبت نام در کارگزاری‌ها به صورت رایگان انجام می‌شود و برای آن از شما هیچ مبلغی دریافت نمی‌شود‌. تنها مبلغ پرداختی، مبلغ مورد نیاز برای ثبت نام در سامانه سجام است. شما می‌توانید به صورت حضوری یا آنلاین درخواست خود مبنی بر آغاز فعالیت در بورس را ثبت کنید. بعد از آن کارگزاری به عنوان نماینده شما در فضای بورسی معامله انجام می‌دهد.

 

شاخص بورس چیست؟

شاخص بورس عنوانی که نام آن را در اخبار مربوط به بورس زیاد شنیده‌اید. یکی از پرکاربردترین شاخص‌های بورسی شاخصی است که بین فعالان بازار بورس و سرمایه‌گذاران وجود دارد. این شاخص سطح عمومی سود و قیمت شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را نشان می‌دهد. به بیانی دیگر تغییرات شاخص کل میزان بازدهی سرمایه‌گذاران در بورس را به طور میانگین نشان می‌دهد. در توضیح بیشتر شاخص بورس در ادامه یک مثال آورده‌ایم؛ به‌ عنوان مثال شما به عنوان یک فعال اقتصادی در بورس از تمام شرکت‌های بورسی یک سهم را خریداری می‌کنید. در چنین شرایطی میزان بازدهی سهام شما با شاخص کل بورس برابر است.

 

سبد سهام چیست؟

به مجموع سهام‌هایی که یک شخص خریداری می‌کند، سبد سهام یا پرتفوی گفته می‌شود. هدف سبد سهام نشان دادن این موضوع است که شخصی در بورس موفق می‌شود که دارایی که قصد سرمایه‌گذاری آن در بورس را دارد بین چند دارایی مالی موجود در بورس تقسیم‌بندی کند. این کار سبب کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در بورس می‌شود.

شاخص بورس

 

در نتیجه در این مقاله به این سوال که بازار بورس چیست؟ پاسخ دادیم. دانستید که اولین ایده‌ای که سبب تشکیل شرکت‌‌های سهامی و در نتیجه به وجود آمدن بورس شد، پیشنهاد بازرگانان اروپایی برای کاهش ضرر حاصل از فعالیت‌های تجاری بود. این افراد برای کاهش سهم ضرر خود از فعالیت‌های تجاری تصمیم گرفتند تا افراد دیگری را نیز در فعالیت‌های تجاری خود شریک کنند. افرادی که تمایل به همکاری با آنها را داشتند، به میزان مورد نظر خودشان در آن تجارت سرمایه‌گذاری می‌کردند. میزان سرمایه‌گذاری هر فرد، مشخص‌کننده سهم او از سود و ضرر حاصل است. در سال‌های ابتدایی این شراکت فقط در بین بازرگانان اروپایی و به صورت ابتدایی انجام می‌شد؛ اما موفقیت‌آمیز بودن این کار سبب شد تا این ایده مورد توجه بسیاری از افراد در نقاط مختلف جهان قرار گیرد. استقبال از این نوع شراکت سبب شد تا به مراکزی برای برقراری ارتباط رسمی بین سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر نیاز باشد. این مراکز شکل ابتدایی بورس بودند. به تدریج بورس گسترده‌تر شد تا امروزه که بخش مهمی از اقتصاد دنیا را تشکیل می‌دهد.

 

منبع: https://www.investopedia.com

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *